Schrijver Jeroen Olyslaegers, 22 juli 2017

 ©Bob Van Mol

©Bob Van Mol

Uw vader is vroeg gestorven, heeft hij uw schrijverschap nog actief meegemaakt?

"Voor een stuk wel. Hij heeft mij de bevrijdende woorden gegeven. Toen in 1994 mijn eerste roman Navel verscheen, las hij het en zei hij: 'Ge kunt het'. Niet meer dan dat. Maar hij wist dat het genoeg was. Het heeft me zo'n groot zelfvertrouwen gegeven. Uiteindelijk wil elke kunstenaar weten dat hij het kan."

U spreekt met veel liefde over uw ouders.

"Dat is misschien de leeftijd. Je begint te beseffen waar ze vandaan komen. Ik heb veel boel gehad met mijn vader, maar mijn mededogen voor hem is er gekomen toen ik de vaderlijke lijn in zijn familie begon te overdenken. Allemaal patriarchen, allemaal koppigaards die hun eigen weg gezocht hebben."

Uw grootvader heeft in de Tweede Wereldoorlog gecollaboreerd. De verleiding is groot om te zeggen dat Wil zijn verhaal is.

"Dat was nochtans niet de bedoeling. Ten eerste was mijn grootvader geen politieagent. De aanleiding van dit boek is er gekomen door een proces-verbaal over een razzia dat in 1942 door een Antwerpse agent is opgesteld, dus ik associeerde dat totaal niet met mijn grootvader. Ten tweede kende ik zijn verhalen wel, maar had ik ze compleet verdrongen tijdens het schrijven. Pas midden in mijn schrijfproces, tijdens een persoonlijke crisis, besefte ik ineens dat zijn geschiedenis veel dieper in mij zat dan ik ooit had vermoed. En dat het boek dus toch autobiografisch was.

"In feite heeft mijn grootvader met mij een spel gespeeld. Enerzijds wilde hij absoluut dat ik wist wat hij had gedaan tijdens de collaboratie, anderzijds duwde hij mijn vragen weg toen ik ouder werd. 'Je kunt het niet begrijpen want je hebt het niet meegemaakt', dat was de vloek die hij uitsprak. Na die persoonlijke crisis wist ik ineens: ik ben een boek aan het schrijven omdat ik probeer om de verscheurdheid wél te begrijpen, ook al heb ik ze niet meegemaakt. Als een vorm van repliek op die vloek van mijn grootvader."

U weet dus niet wat uw grootvader concreet heeft gedaan?

"Nee. Hij heeft altijd een kat- en muisspel met mij gespeeld. Ik weet niet hoever hij is gegaan in zijn Vlaams engagement. Hij impliceerde wel van alles, maar waarom deed hij dat? Grootspraak? Schaamte? Ik weet het gewoonweg niet. Dat is frustrerend."

Is het niet te verifiëren?

"De privacywetgeving is heel streng op strafdossiers. Bovendien staat er in zo'n dossier zelden wat er écht gebeurd is. Maar het moet wel wat geweest zijn, want hij is bij verstek ter dood veroordeeld."

Tegen uw moeder heeft hij ook nooit iets verteld?

"Nee, ik denk dat ik de enige was tegen wie hij praatte."

 

* Interview samen met Bart Eeckhout, lees het volledige interview op demorgen.be.